Μνήμη…….Αθέλητη!

 

 

Πραγματικοί παράδεισοι είναι οι παράδεισοι που χάσαμε!

Τους χάσαμε όμως για πάντα;

Όχι! Γιατί θα τους αναστήσει η μνήμη, μνήμη ακούσια αλλά διαθέσιμη, μνήμη δεκτική στις μυστηριώδεις αιφνίδιες εμφανίσεις, μνήμη απρόβλεπτη που εξαιτίας της θα χτιστεί πάνω στη γεύση ενός γλυκού το τεράστιο οικοδόμημα της ανάμνησης!

 

 

clip_image002

………….

Και σε λίγο, μηχανικά, εξουθενωμένος απ΄ τη πληκτική μέρα και την προοπτική ενός θλιβερού αύριο, έφερνα στα χείλια μου μια κουταλιά τσάι όπου είχα αφήσει να μαλακώσει ένα κομμάτι μαντλέν. Αλλά τη στιγμή που η γουλιά, ανακατεμένη με τα ψίχουλα του γλυκού, άγγιξε τον ουρανίσκο μου, σκίρτησα, προσέχοντας κάτι καταπληκτικό που συνέβαινε μέσα μου. Μια γλυκιά απόλαυση με είχε κυριεύσει, απομονωμένη χωρίς να ξέρω την αιτία της. Μου είχε κάνει ξαφνικά τις περιπέτειες της ζωής αδιάφορες, ακίνδυνες τις καταστροφές της, ανύπαρκτη τη συντομία της…..

Από πού ερχόταν; Τι σήμαινε; Πού θα τη συλλάβω;

…..

Ακουμπώ το φλιτζάνι και απευθύνομαι στη σκέψη μου…

…..

Σκληρή αβεβαιότητα, κάθε φορά που η σκέψη νιώθει πως την ξεπερνά ο ίδιος της ο εαυτός, όταν αυτός, ο ερευνητής, είναι ταυτόχρονα κι όλη η σκοτεινή χώρα που πρέπει να ερευνήσει κι όπου όλα του τα εφόδια δεν τον βοηθούν σε τίποτα. Να ερευνήσει; όχι μόνο: να δημιουργήσει. Βρίσκεται απέναντι σε κάτι που δεν υπάρχει ακόμα και που μόνο αυτός μπορεί να πραγματοποιήσει, κι ύστερα να το φέρει μέσα στο δικό του φως.

clip_image004

Κι αρχίζω πάλι ν΄ αναρωτιέμαι ποια μπορούσε να είναι αυτή η άγνωστη κατάσταση, που δεν την έφερνε καμία λογική απόδειξη, αλλά το αυταπόδεικτο της ευτυχίας της, της πραγματικότητάς της, που μπροστά της οι άλλες πραγματικότητες εξανεμίζονταν.

………

Απαιτώ απ΄ τη σκέψη μου μεγαλύτερη προσπάθεια, να ξαναφέρει για μια ακόμη φορά την αίσθηση που χάνεται.

….

Όμως καθώς νοιώθω τη σκέψη μου να κουράζεται χωρίς αποτέλεσμα, την πιέζω αντίθετα, να δεχθεί τον περισπασμό που της αρνιόμουν, να σκεφτεί κάτι άλλο, ν΄ ανακτήσει δυνάμεις πριν από μια υπέρτατη προσπάθεια. Ύστερα για δεύτερη φορά δημιουργώ ένα κενό μπροστά της, ξανατοποθετώ απέναντι της τη γεύση της πρόσφατης πρώτης γουλιάς και νοιώθω να σκιρτά μέσα μου κάτι που μετακινείται, που θα ΄θελε να ανυψωθεί, κάτι που ξέφυγε, λες από την άγκυρά του, σε μεγάλο βάθος, δεν ξέρω τι είναι, ανεβαίνει όμως αργά, αισθάνομαι την αντίσταση και ακούω το θόρυβο από τις αποστάσεις που διασχίζει.

Σίγουρα αυτό που δονείται έτσι στο βάθος του είναι μου πρέπει να είναι η εικόνα, η οπτική ανάμνηση που, δεμένη μ΄ αυτή τη γεύση προσπαθεί να την ακολουθήσει, για να φτάσει ως εμένα. Αγωνίζεται όμως πολύ μακριά, πολύ συγκεχυμένα. Μόλις διακρίνω την ουδέτερη αντανάκλαση, όπου μπερδεύεται το άπιαστο στροβίλισμα των χρωμάτων που αναταράχτηκαν. Δεν μπορώ όμως να διακρίνω τη μορφή, να της ζητήσω, αφού είναι ο μόνος δυνατός διερμηνέας, να μου μεταφράσει τη μαρτυρία της σύγχρονής της, της αχώριστης συντρόφου της, της γεύσης, να της ζητήσω να μου πει για ποια ειδική περίσταση, για ποια εποχή πρόκειται.

clip_image006

Και ξαφνικά παρουσιάστηκε η ανάμνηση. Αυτή η γεύση ήταν η γεύση του μικρού κομματιού της μαντλέν που την Κυριακή το πρωί στο Κομπραί μου πρόσφερε η θεία μου η Λεονί όταν πήγαινα να της πω καλημέρα στο δωμάτιό της, αφού πρώτα το βουτούσε στο τσάι ή στο φλαμούρι της. Η όψη της μικρής μαντλέν δεν μου ΄χε θυμίσει τίποτα πριν τη γευτώ, ίσως γιατί (……..) όλα είχαν διαλυθεί, οι μορφές (…….) είχαν διαλυθεί ή, κοιμισμένες είχαν χάσει τη δύναμη της επέκτασης, που θα τους επέτρεπε να ξαναδεθούν με τη συνείδηση. Όταν όμως από ένα μακρινό παρελθόν τίποτα δεν επιζεί, αφού πεθάνουν οι άνθρωποι, αφού καταστραφούν τα άψυχα, μόνες, πιο φθαρτές αλλά πιο μακρόβιες, πιο άυλες, πιο επίμονες, πιο πιστές, η όσφρηση και η γεύση ζουν για καιρό ακόμα, σαν τις ψυχές, για να θυμούνται, να περιμένουν, να ελπίζουν πάνω σ΄ όλα αυτά τα ερείπια, να βαστούν χωρίς να λυγίζουν, πάνω στη μικρή σχεδόν άυλη σταγόνα τους, το τεράστιο οικοδόμημα της ανάμνησης.

………

Απόσπασμα από το έργο του Μαρσέλ Προύστ

« Από τη μεριά του Σουάν»

Advertisements

One Comment to “Μνήμη…….Αθέλητη!”

  1. Βιβή μου, θαυμάσια η σκέψη σου να καταχωρήσεις αυτό το απόσπασμα από το έργο του Προύστ! "Σκληρή αβεβαιότητα, κάθε φορά που η σκέψη νιώθει πως την ξεπερνά ο ίδιος της ο εαυτός" γράφει ο στοχαστής. Τι μεγαλη κουβέντα!.Κάθε στιγμή στον χρόνο, είναι, νομίζω, μια μείξη παρόντος ερεθίσματος και αίσθήσεων και συναισθημάτων, είτε οικειότητητας απέναντι στο ερέθισμα προερχόμενη από μνήμες ίσως μη αναγνωρίσιμες συνειδητά συνοδευόμενες από συναισθηματικές αντιδράσεις αναλογικές προς την μνήμη- την καταγραφική του παρελθόντος αναλόγου ερεθίσματος-, είτε ξαφνιάσματος απέναντι σε κατι ξένο προς την μνήμη αυτή, αν πρόκειται περί εξωτερικού παρόντος ερεθίσματος είναι που δεν το "αναγνωρίζουμε" δια της μνήμης,Δεν είναι τυχαίο, που η αίσθηση του ξαφνιάσματος απέναντι σε κάτι που συμβαίνει στο παρόν, συνοδεύεται από επιφυλακτικότητα ή φόβο από πολλούς ερμηνεύόμενη ως καμπανάκι κινδύνου! Ισως, γιατί, μερικές φορές, αφορά σε κάτι ξένο προς τον εαυτόν και την "μνήμη" και αρα το άτομο αντιδρά σύμφωνα με τον χαρακτήρα του απέναντι σε κάτι νέο. Πιστεύω, επίσης, οτι γεννιόμαστε με μνήμη από το απώτερο παρελθόν, καλά κλειδωμένη εντός των εγκεφαλικών μας κυττάρων. Οτι, ενώ εντός μας είναι σε κλειδωμένα κουτάκια, πολλές γνώσεις, αυτά τα κουτάκια μπορεί να μην τα ανοίξουμε ποτε σ\’αυτήν την ζωή για να φανερωθεί η απώτερη γνώση. Λενε, επίσης, για ανθρώπους που έχουν υποστεί μεταμόσχευση οργάνων, ότι μετά διαπίστωσαν αλλαγή στο πως ένοιωθαν απέναντι σε πράγματα. Πχ. Αλλοι λένε, πως άλλαξαν οι αρέσκειές τους σε γεύσεις, που μέχρι πριν τους άρεσαν. Λες και με το μεταφυτευμένο όργανο του δότη μεταφυτεύθηκε στον άλλον που το ενέταξε στον οργναισμό του και κάτι περισσότερο από εκείνο το όργανο! Κομμάτια της μνήμης του δότη! Και, είναι βέβαιο, οτι κουβαλάμε μνήμες από την εμβρυακή μας κατάσταση, τότε που κατά τον νόμον, δεν είμαστε υπαρκτοί. Και αυτές, οι μνήμες ,τόσο μακρυνές, μα τόσο κοντινές σε σχέση με την απώτερη γεννετική μνήμη, προσδιορίζουν και προσανατολίζουν την ζωή μας έπειτα.Πχ. Ενα παιδί που μια μανα δεν το θέλε να το γεννήσει, θα γίνει, ίσως, ένα παιδί, ενας ενήλικας αργότερα που θα διψάει ολοένα για αγάπη που δεν πήρε πριν ακόμη γεννηθεί. Πόσα πολλά και όσα άλλα ακόμα μέσα από αυτό το μικρό θαυμάσιο απόσπασμα του Προύστ! Νάσαι καλά Βιβή μου!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: